BU FİLMDE GEÇEN İFADELER PROFESYONEL TIBBİ TAVSİYELER DEĞİLDİR.
www.OpenSubtitles.org ile bugün bağlantı kurun ve ürününüzün ya da markanızın reklamını burada yapın.
Saplamaya çalışıyor, ben de kendimi öne atıyorum.
Elimi kaydırdığımda, neredeyiz?
15 yıldan fazladır devlet kurumlarında dövüşme teknikleri öğretiyorum.
ABD Deniz Piyadeleri, ABD Kolluk Kuvvetleri,
ABD SWAT Takımları, ve ABD Deniz Donanması dahil.
Bana saplamaya çalışacak. Önce şöyle, sonra böyle.
Sonra da ya böyle ya şöyle.
Öğrettiğim tekniklerin neredeyse hepsi karma dövüş sanatlarında yasaklı.
Namlunun yönünü kontrol edebiliyorum. Gördünüz mü?
Bunlar gerçek hayatta, kendinizi korurken, sokakta
kullanabileceğiniz en etkili ve zarar verici...
Buradaysam.
-...hareketlerdir. -Çevir ve diz at.
Savaşta bile.
Tam soluk borusuna.
Diz atıyorsun, geri adım ve bitir.
Silah elinde kalıyor. Güzel.
Buradakiler için bu ölüm kalım meselesi.
Bilgilerimi paylaşmaktan onur duyuyorum.
Kaslarını görelim. James, kaslarını görelim.
-İşte böyle! -Hadi, tekrar yap.
Tekrar! İşte böyle.
İşte böyle. Çok güçlü!
James çok hareketli bir çocuktu.
Zapt etmesi zordu.
James!
Öğretmeni demişti ki
baş etmekte çok zorluk çekiyormuş,
çünkü agresif olduğundan değil de,
şeydi...
-Hareketli. -Hareketli, evet.
Böyle demek doğru olur.
Onu bir Kyokushinkai idmanına götürdüm.
Karatenin çok zorlu bir stilidir.
Daha kontrollü ve yapısal bir formu.
Onu sakinleştirmişti.
O andan itibaren karateye bağlandı.
Bruce Lee, çocukluk kahramanıydı.
Yatak odasında posterleri asılıydı.
Çoğu çocuk gibi
ben de her şart altında kötü adamları haklayan
bir Kung Fu ustası olmayı hayal ettim.
Gençliğimde sokakta dayak yedim.
Gerçek hayatta
yıllarca çalıştığım karate rutinleri
hiçbir işe yaramamıştı.
Sonra öğrendim ki
benim yaşlarımdayken aynısı Bruce Lee'nin de başına gelmiş
ve dövüşün gerçek yüzünü araştırmaya koyulmuş.
Lee pek çok farklı dövüş sanatını çalışmış
ve sadece işe yarar kısımlarını almış.
Felsefesi gayet basit.
Kendi tecrübeni araştır,
işe yarar olanı al, olmayanı at,
kendinden bir parça kat.
Bu felsefeyle Lee'nin izinden gitmeye yemin ettim.
15 yıl ve beş siyah kemerden sonra
çalışmalarını deneme fırsatı elime geçti.
-Wilks'ten güzel vuruşlar! -Güzel vuruşlar!
Johnson dövüşmeye çalışıyor.
Wilks'te güzel bir diz!
-Johnson büyük sıkıntıda! -Wilks hücumda.
Kolunu soktu ve boğmaya başladı.
Koluyla boğuyor.
-İşte el! -İşte ayakta.
-Pes edecek! -Bitti!
-İnanılmaz! -James Wilks The Ultimate Fighter oluyor.
Saniyeler kala!
James Wilks'ten inanılmaz bir performans!
Leicester, İngiltereli James Wilks
The Ultimate Fighter oluyor.
Sonra sakatlandım.
Ağırsiklet şampiyonu olacak biriyle çalışıyordum
ve iki dizimdeki bağlarım da yırtıldı.
En az altı ay, çalışıp öğretmekten uzak kalınca
iyileşme ve beslenme üstüne
akranlarımın çalışmalarını binlerce saat çalıştım.
Hemen kaldığım yerden devam etmek için her şeyden faydalanmak istedim.
İşte o zaman Romalı gladyatörler hakkındaki bir çalışmayı buldum.
Efes'teki Gladyatör Mezarlığı
çok sayıda gladyatörün yattığı tek yer.
Arkeologlar en az 68 gladyatörün kalıntılarını buldu.
5000'den fazla kemik araştırıldı.
Kemiğin kesit yüzeyinde
yüksek yoğunlukta kemik minerali bulduk.
Yani, güçlü kas ve kemikler için
yoğun bir çalışma ve iyi bir diyetleri olduğunu gösteriyor.
Diyetlerinden dolayı gladyatörlere Hordearii diyorlarmış.
Fasulye ve arpa yiyen anlamına geliyormuş.
Farklı yemeklerin kemiğe farklı miktarda strontiyum verdiğini biliyoruz.
Vejetaryenlerdeki strontiyum oranları yüksek.
Etoburlardaki de düşük.
Örneğimizde düşük strontiyum varsa
alev mavi kalacak.
Yüksek strontiyum varsa da
maviden kırmızıya dönüşecek.
Gladyatörler çoğunlukla vejetaryenmiş.
Buna inanamadım.
Roma İmparatorluğunda gladyatörler en iyi eğitimi
ve tıbbi bakımı gören, değerli dövüşçülerdi.
İlk profesyonel dövüşçülerin
bitki bazlı beslendiğini düşüncesi
beslenmeyle ilgili tüm bildiklerime tersti.
Bayanlar ve baylar,
karşınızda eşi benzeri olmayan Superman.
James, Superman et yer mi?
-Evet. -Öyle mi?
Evet.
Çay saatinde eve geldiğinde ne yediğini söyler misin?
Akşam yemeğiyle aynı sayılır ama yumurta
ve pirzola da var.
Diğer bütün çocuklar da mı böyle beslenmeli?
Evet!
Güçlü olmak için mi?
Kötü Şöhretli Conor McGregor.
UFC'de bile etin güç verdiği fikri
bu sporun tarihi boyunca en çok beklenen dövüşlerden biri olan
iki farklı siklette şampiyonluğu bulunan Conor McGregor
ve McGregor'un esas rakibi dövüşten çekilince
11 günlük haberle dövüşü kabul eden Nate Diaz'la arasındaki dövüşte
odak noktası olmayı başardı.
McGregor hep etle besleniyormuş.
Her gün biftek yerim. Kahvaltıda biftek,
öğlen biftek, her öğünde biftek.
Tüm gün çimle beslenmiş, masaj yapılmış biftek.
Diaz bitki bazlı bir diyetteydi.
Sebzelerinizi yiyin.
McGregor da bununla dalga geçti.
Bakalım bu adam dövüşebiliyor mu?
Ben aslanımdır.
Küçük ceylan arkadaşların
kafesin içine bakıp leşinin çiğ çiğ yendiğini görecek.
McGregor evrensel olan bir klişeden faydalanıyordu.
Vejetaryen gibi vuruyorsun.
Birden merak ettim,
acaba başka bitki bazlı diyeti olan sporcu var mıydı?
İlk bulduğum Scott Jurek'ti.
Tüm zamanların en iyi ultra koşucularından.
Scott kariyerini uzun mesafeleri zorlu şartlarda koşarak yaptı.
Bu sporun en prestijli yerlerinde ter döktü.
Badwater Ultramaraton da dahil olmak üzere.
California'nın Ölüm Vadisi'nde 220 km uzunluğunda,
55 derece sıcağın altında.
Batı Eyaletlerinin 150 km'lik yarışı için hazırlanıyordum.
Ultramaraton yarışlarının Superbowl'u gibidir.
İşte o zaman bitki bazlı diyete geçiyordum.
Yarışa bir hafta kalmışken şüpheye düşüyordum.
"Belki de et yemeliydim." diye.
Ama o yarışı baştan sonra bitirdim ve yedi yıl üst üste kazandım.
Bitki bazlı diyetimin zaferlerimin kaynağı olduğu kesindi.
Scott'la tanıştığımda kariyerinin en zorlu mücadelesine hazırlanıyordu.
-Teşekkürler. -Hareket ederken
bir şeyler yiyeceğim.
Tek günlük dayanıklılık mücadelelerinin piri olmuşken
Scott şimdi de 3540 km'lik Apalaş Patikası'nı
en hızlı koşan kişi olmak için çalışıyordu.
Hedefim rekoru kırmak.
46 gün, 11 saat.
Maine'e gidelim!
Teknik arazide günde iki maraton.
Ortalama her gün 3500 metre tırmanış
ve 3500 metre de iniş olacak.
Peş peşe, peş peşe.
Daha önce yaptıklarıma benzemiyor.
Scott yola koyulunca,
etsiz diyetinin nasıl gerekli enerjiyi vereceğini aklım almadı.
Ben de Dr. James Loomis'e ulaştım.
İki şampiyonlukta payı olan bir takım doktoru.
World Series ve Superbowl şampiyonluğu.
Soyunma odasındayken
beslenmeyle ilgili günümüze uymayan fikirler duydum.
Futbol takımıyla oyun öncesi yemeğinde karşınıza çıkacak olanlar belliydi.
Biftek ve tavuk olur.
Her şey protein odaklı olur
çünkü enerjiyi proteinden aldıklarını sanıyorlardı.
Ama aslında öyle değil.
Sporda harcanan enerji karbonhidratlardan
kaslarımızda sakladığımız glikojen olarak gelir.
Bu karbonhidrat kalorilerini de protein kalorileriyle doldurduğumuzda
kronik bir karbonhidrat veya glikojen yoksunluğu yaşamaya başlarız.
Bunun sonucu nedir peki? Kronik yorgunluk ve enerji kaybı.
Etin enerji verme meselesi nasıl başladı merak ettim
ve de 1800'lere dayandığını gördüm.
Alman bir kimyager kas enerjisinin hayvansal proteinden geldiğini
ve vejetaryenlerin uzun süre egzersiz yapamadığını söylemiş.
Liebig'in inançları o kadar büyük ölçüde kabul görmüş ki
USDA'nın protein önerilerini bile etkilemiş.
Çalışan kasların bitkilerdeki karbonhidratlarla
beslenmesi keşfiyle bilim teorisini çürütene kadar
iş işten geçmişti.
Tüm dünyadaki insanlar çoktan
Liebig'in fikrine kanmıştı.
Ama herkes ikna olmamıştı.
1908'lerde
bitki bazlı beslenen sporcular ilk Olimpik altın madalyalarını alıyordu.
Hâlâ vejetaryen diyetine devam ediyor musun Murray?
Sıkı bir şekilde.
-Faydasını görüyor musun? -Hem de çok, yoksa yapmazdım.
Edwin Moses altın madalyayı kazanıyor!
Lewis kazandı!
Dünya rekorunu da kırdı!
Vegan diyetine geçip 30 yaşımda kişisel rekorlarımı kırdım.
Olimpik finali kazanan en yaşlı adam!
Günümüz Olimpiyat sporcuları da var.
Morgan Mitchell iki kez Avustralya 400 metre şampiyonu oldu.
Morgan Mitchell geliyor!
Çok ama çok hızlı.
400 metre cidden zordur.
İlk 200'ü tamamen hıza bağlı,
son 200'e girdiğin zaman kimin hızlı ve dayanıklı olduğunu görürsün.
Son 50 metrede de dua edersin çünkü laktik asit etkisini gösterir.
Dayanıklı olman gerekiyor.
Ayrıca Avustralya'yı 2016 Yaz Olimpiyatlarında temsil etti.
Vegan olduğumda insanlar bir şüpheye düştü
ama enerjim, demirim, B12 vitaminim inanılmaz yükseldi.
Neyim yetersiz kalır dedilerse harika durumdaydı.
"Hepsini koşu yolunda mahvedeceğim." dedim içimden.
Yani, hepimiz arkadaşız ama Avustralya sezonumu yenilgisiz bitirmek güzeldi.
Ülkede şampiyon olmak da çok güzel oldu.
Morgan Mitchell yarışı son hızda bitiriyor.
Bir de Dotsie Bausch var.
Sekiz ABD milli bisiklet şampiyonu,
iki Pan Amerikan altın madalyası.
Bisiklet yarışlarımda
çok patlayıcı bir güç gerekmekte.
-Hadi! Başlayalım hanımlar! -Hadi!
Öncelikle kalkmamız lazım
ve başlangıçta birinci vitesle sıfırdan başlıyoruz.
Bu kütleyi, bu ağırlığı
yolun dörtte üçünde
son hızına çıkarmalıyız.
Çalışma rutinim haftada altı gün.
Dağa tırmanmak,
günde en az dört, beş saat tırmanış ve iniş.
Pistte sürüş
ve büyük vücut çalışmaları.
Kentucky'de büyüdüm, yani kasserolların,
barbekünün ve etin yerinde.
Bu yüzden, tamamen bitki bazlı diyete geçtiğimde
yapabilir miyim, bilemedim.
Ama bildiğiniz makineye döndüm.
Önceden ters bacak pressinde 140 kg kaldırabiliyorken
270 kg, 60 tekrar, beş sete çıkmayı başardım.
Böyle bir ağırlığı kaldırmak için
enerji yetmez, güç de lazım.
Yani, protein.
Dotsie'nin ya da herhangi birinin sadece bitkilerden bu kadar protein
alabileceğine inanamadım.
Spor beslenmesindeki en büyük yanlış anlaşılmalardan biri
yüksek performans sergilemek
ve büyük ve kaslı olmamız için
hayvan proteini, et yememiz gerektiğidir. Bu doğru değil.
Bir hamburger ya da biftek yediğinizde gelen bütün proteinler
aslında nereden geliyor? İneğin yediği bitkilerden.
Bütün proteinlerin bitkilerden geldiğini öğrendiğimde şaşırmıştım.
İnekler, domuzlar ve tavuklar aslında sadece aracıymış.
Hatta et yiyenlerle bitki yiyenlerin
besin değerlerini karşılaştıran en büyük çalışmanın
gösterdiğine göre ortalama bir bitki yiyen yeterli proteini almakla kalmıyor,
%70 de fazlasını alıyor.
Benim gibi et yiyenler de aldığı proteinin yaklaşık yarısını bitkilerden alıyor.
Ama sporcuların normalden daha çok proteine ihtiyacı var.
Ben de çalışmadaki sayılara baktım
ve yediğim kalorileri göz önünde bulundurunca
kas yapıp korumak için gayet yeterli yiyormuşum.
Mesela bir kap mercimekte ya da fıstık ezmesi sandviçte
85 gram biftekle veya üç yumurtayla aynı seviyede protein var.
Peki ya proteinin kalitesi? Hep bitki bazlı protein yetersiz derler.
Proteinler amino asit zincirleridir.
Bazı amino asitleri de vücudumuz üretemez.
Önemli amino asitler oldukları için yemeklerden almamız gerekir.
Hayvan proteininin daha üstün olduğunu söylerken ki argümanlardan biri
bitki bazlı proteinlerin tam olmadığından bütün amino asitleri alamayacak olmanız.
Bu da uydurma.
Bütün bitkilerin önemli proteinleri
farklı ölçülerde barındırdığını öğrendiğimde yine çok şaşırmıştım.
Güç ve kas kazanma konusunda da
araştırmalar doğru miktarda amino asit alındığı takdirde
kaynağının önemsiz olduğunu gösteriyor.
Teoride kulağa güzel geliyor
ama bütün tanıştığım sporcular hep inceydi.
Hayvansal ürün yemeden protein almak sıkıntı değilse büyük adamlar nerede?
Kendrick Farris, Birleşik Devletleri
2012 ve 2016 Olimpiyat Oyunlarında temsil eden tek halterciydi.
Olimpik haltercilikte, ağırlığı
yerden baş üstüne bir ya da iki büyük hareketle kaldırırsınız.
Olabilecek en büyük hareketlerdir.
Bitki bazlı diyete geçtiğimde
insanlar, "O kadar ağırlığı nasıl kaldıracaksın, bilemem."
ve "Hiçbir şey yemeyip sırf ot yiyip
nasıl güçlü olacaksın?" diyordu.
Üçüncü kez Olimpik takıma girdim. Anlıyor musunuz?
İki Amerika rekoru kırdım.
Pan Amerikan oyunlarını kazandım.
İçimden dedim ki,
"Bunu çok daha önce yapmalıymışım!
Bunu niye daha önce araştırmadım ki?"
Kendrick tek değildi.
8000 km uzakta Patrik Baboumian adında bir başka güç sporcusu buldum.
Patrik dünya rekorlarıyla birlikte dünyanın en güçlü adamlarından.
Önde tutuş, fıçı kaldırma
ve kütük kaldırma alanlarında.
Dünyanın en güçlü adamlarından biri nasıl sadece bitkiyle
bu kadar güçlü olur?
Et yok, süt yok, yumurta yok.
Patrik Baboumian!
Çalışmalarımın çoğunu daha rahat olduğundan evde yaparım.
Biri bana sormuştu,
"Et yemeden nasıl öküz kadar
güçlü olabiliyorsun?" Ben de dedim ki,
"Öküzler et yer mi ki?"
2005'te et yemeyi bıraktım.
O ana kadar 105 kiloydum.
Şimdi 130 kiloyum.
Aynı zamanda dört dünya rekoru kırdım.
Yani et yemeyi bırakınca güçlendim ve büyüdüm.
-Tamam, yani altına geçiyorum. -Tamam. Evet.
Dikkatli ol ama.
Sırtının dimdik olması lazım.
Kaldır.
320 kiloda boyunduruğu oynatamadım bile.
-Kıpırdamadı. -Sanki yere sabitlenmişti.
Bu onun sadece ısınma ağırlığıydı.
Patrik'in gücünü anlamak çok zor.
İnsanüstü adeta.
Patrik'le tanıştığımda dünyada bir insanın kaldırdığı
en yüksek ağırlık kaldırma rekoru için çalışıyordu.
Bu rekor için
Patrik'in 555 kg'ı, yani bir atın ağırlığını,
on metre boyunca taşıması gerekiyor.
Boyunduruğun sıkıntısı,
ağırlığı fazla abartırsanız
adım attığınızda
ağırlık tek bacağa biniyor.
Kemikleriniz kırılacakmış gibi geliyor.
Strongman etkinliklerinde yaptığımız en korkunç şeylerden biri bu olsa gerek.
Başlıyoruz!
Nate Diaz, Conor McGregor'la dövüşmek için kafese girince
Vegas bahisçileri onu dörde bir kaybedecek olan diye gördü.
Yine sağ kroşeyi indirdi.
Bir sol daha!
Bir kombinasyon daha geliyor!
Diaz pes dedirterek bitirmeye çalışıyor.
Başardı! İşte başardı!
-Boğmaya başladı! -Nate Diaz!
-Kazandı sayılır. -Başardı!
Nate Diaz, Conor McGregor'ı yeniyor!
Aman Tanrım!
Nate Diaz, dünyayı salladın.
Nasıl bir his?
Evet, şaşırmıyorum şerefsizler.
Kabullenmesi oldukça zor.
Kısacası ortada
bir enerji savaşı vardı ve ben...
Öne geçmeyi başardı yani.
Dövüşten dokuz gün önce
günde iki biftek yemeye başladım
ve acısını da ağır çekmiş oldum.
Bu UFC tarihindeki en şaşırtıcı maçtı.
Üstelik tek bitki bazlı dövüşçü de Nate değilmiş.
Et yemeyi 2012'nin sonlarına doğru bıraktım.
Çocukken şu an yediğim
sebzelerin yarsını bilmiyordum bile.
Kuşkonmazı beş sene önce tattım.
Anlatabildim mi? Yani, çocukluğumda
"Kuşkonmaz mı? Görmedim bile!
O da ne?" derdim.
Bryant Jennings ağırsiklet şampiyonluk maçı görmüş
ve tüm zamanların en büyük şampiyonlarından biri olan
Wladimir Klitschko ile dişe diş dövüşmüş biridir.
Küçükken, Philadelphia'dayken
tek bildiğimiz şeyler konserve ıspanak,
kara lahana, Popeye's, KFC'ydi. Herkes kızarmış tavuk yerdi.
Herkes proteinimi nereden aldığımı soruyor.
Sanki KFC'ye giden herkes kovanın arkasına bakıp
"Bakalım ne kadar protein var?" diyor. Ne bileyim.
Ne yediğini bilmiyorsun işte.
Daha önce hiç o açıdan bakmamıştım.
Yemeğimde başka ne vardı?
Bu sorunun cevabını verecek bir deney
NFL'in Kardiyovasküler Sağlık Alt Kurulu'nda
eşbaşkanlık yapan Dr. Robert Vogel tarafından yapılıyordu.
Sporla alakalı bir şey yapmadan hemen önce yediğiniz şeyler
performansınızı büyük ölçüde etkiler.
Yemeğinizle endotel fonksiyon arasında
doğrudan bir bağ vardır.
Endotel, damarları örten bir tabakadır.
Vücuttaki kan akışını kontrol eder.
Belirli bir kas grubu ya da organın
kana ihtiyacı olduğunda, şişerek açılır.
Endotelde sorun olduğunda damar açılamaz.
Kan akışını hızlandıramaz.
Bu yüzden de performansı düşürür.
Deneklerimiz Miami Dolphins'ten üç futbol oyuncusu.
Defans, Michael Thomas,
top tutucu, Griff Whalen,
-ve Kenny Stills. -Gol geliyor!
Kenny Stills!
Bugün onlara kahvaltı olarak
proteini bol üç burrito vereceğiz.
İkisinde hayvan bazlı protein ve yağ var.
Biri biftek, diğeri tavuk.
Üçüncü de bitki bazlı burrito.
İçinde fasulye var.
Yani, proteinle yağ bitki bazlı bir kaynaktan geliyor.
Yarın hepsine fasulyeli burrito vereceğiz.
Farklı yemeklerin aynı insanlar üstündeki
-etkisine bakıyoruz. -Tamam, işte biftek.
-Teşekkürler. -Bu da tavuk.
-Bu da bitki bazlı olan. -Teşekkürler.
Griff dört senedir bitki bazlı besleniyor,
bu yüzden iki gün de fasulyeli burrito yiyecek.
Deplasmanda kızarmış tavuk, Popeye's yiyoruz.
Kızarmış tavuğu severim, Popeye's'ı severim.
Hep Popeye's yiyeceğim.
Yemekten iki saat sonra
oyuncuların kanı alındı
ve santrifüje koyuldu.
Alyuvarlar dibe çöker.
Plazma denen amber rengi bir sıvı üste çıkar.
Plazma transparansa kanda fazla yağ yok demektir.
Endotel de iyi çalışıyor demek olur.
Michael.
Bugünkü kanın ve dünkü kanın.
Bu bitkili burrito. Bu etli burrito.
Kan dolaşımında nasıl bir fark yarattığına baksana.
-Bulanık. -Bulanık.
Üstte gördüğün, yediğin etli burrito'dan vücuduna aldığın yağın kanında dolaşması.
-Anladım. -Griff, sen vegansın.
Bu bugünkü kanın, bu da dünkü kanın.
-İkisi de açık ve güzel. -Yani, avokadodaki yağın
etkisi aynı değil mi?
Evet. Kenny.
Kızarmış tavuğu seviyorsun demek.
Tavuğunu göstereyim sana. İşte.
Evet, görünce epey iğrenç.
Hayvan bazlı protein ve yağ kaynaklarının
endotel fonksiyonun üstünde büyük bir etkisi vardır
ve bu etki yemekten altı, yedi saat sonraya kadar sürer.
Kahvaltıda yumurta, bacon,
öğlen hamburger ve akşamda biftek yerseniz
bu tüm gün devam eder.
Kanınız hep bulanık olur.
Hiçbir zaman da en iyi performansınızı sergileyemezsiniz.
Lanet olsun.
Sanırım artık kızarmış tavuk yemeyeceğim.
Dr. Vogel'ın deneyini tek bir hayvan bazlı yemeğin
nasıl kan akışını olumsuz etkilediğini gösteren pek çok deney destekliyor.
Ayrıca bitkilerin tam tersi etkiyi gösterdiğini, endotel fonksiyonu
iyileştirip dolaşımı arttırdığını gösteren çalışmalar buldum.
Kontrollü çalışmaların gösterdiği üzere çalışma öncesi
pancar şerbeti içmek bisiklet süresini %22
ve bench press ağırlığını %19 arttırıyor.
Saniyenin binde birinin
fark yarattığı yarışlar gördüm.
Bazen rakiplerinizin yapmadığını bildiğiniz şeyler yapmalısınız.
Her avantajdan faydalanmalısınız.
Yeterli protein ve enerjiyi alacağımı
öğrenmek bir kenara, hayvan bazlı yemeğin bir sporcunun kanına
neler yaptığını görünce kararımı verdim.
Bu bitki bazlı şeyi deneme vakti geldi.
Ama aklıma etsiz tek bir şey geliyor.
-Merhaba, siparişinizi alabilir miyim? -İki fasulyeli burrito alabilir miyim?
Biftek mi, fasulye mi?
Fasulye.
Pekâlâ, gelip alabilirsiniz.
-Teşekkürler. -Rica ederim.
Bitki bazlı diyete geçişim uzun bir süreç olur sanıyordum
ama derhal işe koyulabileceğimi hissettim
ve hiç dinlenmeme de gerek yoktu.
Takım arkadaşlarım inanamadı.
"Bir tur daha." dememden bıkmışlardı artık.
İyileşme elit bir sporcunun hayatındaki
en önemli noktadır.
Zarar ver, iyileş, zarar ver, iyileş.
Bunu rutine bağlıyorsunuz.
Çünkü daha çok çalışıp iyileşirseniz
diğerlerinden önde olacaksınız.
Dotsie haklıydı.
İdmandan idmana koşmak
bir sporcu için büyük avantaj.
Ama yemeğin gizli silah olduğunu düşününce...
Bunu araştırmalıydım.
Dr. Scott Stoll, eski Olimpiyatçı ve ABD Olimpiyat Takımı'nın doktoru.
Proteinle çok yakından ilgilenen sporcularla çalışıyorum.
Protein önemlidir
ama proteininizin nasıl bir paketle geldiğini açıklamak daha faydalı olacak.
Bitki bazlı protein ve hayvan proteini,
hangi paket vücuttaki enflamasyonu önleyecek
ve iyileşmesine yardım edecek?
Hayvansal ürünlerle
enflamasyona yol açan molekülleri de alırsınız.
Neu5Gc, endotoksinler ve heme demiri gibi.
Hayvansal ürünler tükettiğimizde bağırsaklarda yaşayan bakteri,
mikrobiyom da değişir.
Karşılaştığımız bakteri çeşitlerinin enflamasyonu arttırdığını
ve TMAO gibi enflamasyona yol açan mediyatörleri ürettiğini gördük.
Çalışmaların gösterdiği üzere tek bir hamburger
dolaşımı kötü etkiliyor
ve enflamasyon ölçümlerini %70 arttırıyor.
Damarlarda enflamasyon kan akışını yavaşlatır.
Kaslarda ve eklemlerde sızıları arttırır ve iyileşmeyi geciktirir.
Bitki bazlı protein aldığınızda aldığınız proteinler
antioksidanlarla, fitokimyasallarla,
minerallerle ve vitaminlerle gelir
ve bu enflamasyonu azaltır,
mikrobiyomu düzenler, kan akışını düzenler
ve vücut performansını iyileştirir.
Dr. Stoll'un bahsettiği antioksidanlar
tamamen bitkilerde bulunur
ve hayvansal ürünlerden
64 kat daha fazla oksidan barındırır.
Göbek salatasında bile somon ve yumurtadan daha fazla antioksidan vardır.
Sonuç olarak, bitki bazlı diyete geçmek
enflamasyon ölçümlerini sadece üç haftada
%29 oranında düşürebilir.
Bırakmaya hazırdım, vakti gelmişti,
o zaman 35 yaşıma gelmiştim.
Ama giderek daha iyi oldum
ve beni Olimpiyatlara götürmek zorunda kaldılar.
ABD Takımı olarak zayıf bir takımdık.
Avustralya'yla yarı finallerdeki yarışımızda
1.7 saniye gerideydik.
Kimse bu kadar büyük bir farkı kapatamamıştı.
Ama onları 0.08 saniye farkla yenmeyi başardık.
Olimpiyat podyumuna çıktığım zaman
39,5 yaşındaydım.
Kendi dalımda Olimpiyat Oyunlarına gitmiş
en yaşlı kişi benim. Hem erkekler hem kadınlar arasında.
Olimpiyat Oyunlarında ABD Takımı için
iyi bir performans sergilememi sağlayan en önemli şey
diyetimdi.
Tüm bu sporcular ve hikâyeleri harikaydı
ama benim baştan beri amacım
dizimdeki sakatlanma gibi gerçek sakatlanmaları iyileştirmek.
Hücumun ortasında yere seriliyor,
Derrick Morgan'ın kollarına düşüyor.
Derrick Morgan da benzer şeyler yaşamış.
NFL'de sakatlanma oranı %100.
Sert bir oyun.
Sert bir darbe alıyor ve yere düşüyor.
Sakatlanınca ne yaptığın
ve ne kadar hızlı iyileştiğin
çok önemlidir çünkü sahada değilsen
takıma yardım etmiyorsun demek. Bitki bazlı diyetin
özellikle iyileşmeye faydası olduğunu söyleyen bir çalışma okudum.
Ben de bunu uygulamaya başladım
ve çok iyi sonuçlar elde ettim.
Daha hızlı iyileşiyordum. Ağrılarım kalmıyordu.
Vücudum daha az şişti.
Hissettiklerimi doğrulamak için
kan testine girdim.
Altı ay bu diyeti yaptıktan sonra
tüm değerlerim düşmüştü.
Tansiyonum, kolesterolüm.
Ama esas dikkat ettiğim şey
kandaki enflamasyon değeriydi ve de benimki
adeta yoktu. Hiç yokmuş gibiydi.
İşlenmemiş bitki bazlı bir diyet, damarların zarar görmüş dokuları
kapamasını geliştirir.
Tendon ve kasları yeni bir dokuyla kaplar,
enfeksiyonlarla mücadele etmek için
bağışıklık sistemini harekete geçirir. Neredeyse her seviyede
doğru yemeği yemek iyileşme sürecini hızlandırır.
Bitki bazlı deneyimin altıncı haftasında
bir fark var mı diye görmek için spor salonuna gittim.
Daha dövüş çalışması yapamıyordum,
ben de halatla çalışayım dedim.
Bu spor salonunda halatta on dakika dayanırsanız
adınız duvara yazılır.
20 dakikayı çok az kişi görmüş.
Kondisyonumun zirvesinde bile
en fazla sekiz dakikayı gördüm.
-James, devam et. -Ama o gün,
on dakikaya kolay çıktım.
Sonra 20...
-...30. -45 dakika oldu.
"Oha, bir saat yapacağım." dedim.
Bir saati bir dakika geçtim
ve "Bu kadar yeter." dedim.
Bunu yaptığına inanamıyorum.
Tek değişen şey diyetimdi.
Devam edebilirdim.
Rekorun çok daha üstünde.
Evet. Bir saat lan.
Çocukken gözümde dünyanın en güçlüsü babamdı.
Bana kendini korumanın önemini öğretti
ve başım derde girse hep yanımdaydı.
Ama şimdi, onun yardıma ihtiyacı vardı.
-Kalp krizi mi geçirdiniz? -Evet.
Bu olaydan önce herhangi bir
-belirti var mıydı? -Hayır, hiç yoktu...
Babam acil kalp ameliyatından sonra hastaneden çıktığında
Cleveland Clinic'ten uluslararası üne sahip kalp doktoru
Dr. Caldwell Esselstyn ile Skype'ta konuştuk.
Hep fit olmuşumdur sanırım.
O yüzden sürpriz oldu.
Sürpriz bir yanı yok.
Batı ülkelerinde koroner atardamar kalp rahatsızlıklarından
daha sık görülen bir şey yok.
Bunun sebebi de insanların her gün tükettiği yemekler.
Hangi damarınıza stent takıldığını hatırlıyor musunuz?
Kalbin sol ön inen arteri miydi
-yoksa sağ ön... -Tek bir öğün
hayvan bazlı yemeğin genç sporcular üstündeki etkisini görünce,
babamın ömrü boyu yediği şeylerin kalbine neler yaptığı aklımdan çıkmadı.
Tüm çalışmalarımız aynı şeyi gösteriyor.
Performansımızı etkileyen bu biyolojik mekanizmalar sağlığımızı da etkiliyor.
Kronik enflamasyon, oksidatif stres
ve endotel fonksiyon.
Hayvansal ürün yediğinizde
atardamarlarınızda plakalar oluşuyor.
Damarlarda oluşan plak damarın işlevini kısıtlamakla kalmıyor,
kan akışını da tıkıyor
ve işte o zaman kalp vücudun taleplerini karşılamada sıkıntı çekmeye başlıyor.
Kalp hastalıklarında çok karıştırılan şey var.
İnsanlar diyor ki,
"Kırmızı et yemiyorum, bana bir şey olmaz."
Olay bundan daha karışık.
Olay kırmızı et ya da yağ değil.
Neredeyse 50 yıldır kalp hastalıklarının ana sebebinin
doymuş yağ ve kolesterol olduğu söyleniyor
ve çözüm yağsız etler, az yağlı süt ürünleri
ve yumurta beyazı deniyor.
Ama araştırmalar hayvansal ürünlerdeki sporcuların iyileşmesini baltalayan
enflamasyon yapan bileşenlerin de
kalp hastalıklarının oluşmasında büyük rol oynadığını gösteriyor.
Hayvansal ürünlerden tamamen kurtulsak çok daha iyi durumda olacağız
ve bunun için gayet iyi biyokimyasal sebeplerimiz de var.
Biri heme demiri mesela.
Heme demiri hayvanlardan gelir.
Genelde kırmızı etten alınır sanılır
ama kümes hayvanlarıyla balıkta da vardır.
130 bin hasta üzerinde altı olası diyeti inceleyerek
toplu bir inceleme gerçekleştirdiler
ve de elde ettikleri bulgulara göre günde bir miligram
heme demiri koroner kalp hastalığı riskini
%27 oranında arttırıyormuş.
Yani, şu açıdan bakarsak ortalama bir hamburger köftesinde
yaklaşık iki, üç miligram var.
Hayvansal ürünlerde sorun yaratan sadece demir değil.
Hayvan proteininin kendisi de.
Sadece kırmızı et,
tavuk, yumurta ya da süt değil.
Herhangi bir hayvan proteininin sindirimi.
O anda vücudun içinde
kimyasal seviyede bir işlem başlar.
Hayvanlardaki protein pişirildiğinde,
saklandığında hatta bağırsaklarımızdaki bakteriler sindirdiğinde bile
kardiyovasküler sistemi yıpratan
enflamasyona yol açan bileşenler oluşur.
Bu da proteinlerini tamamen bitkilerden alan insanların
kalp hastalığı riskini neden %55 azalttığını açıklıyor.
Ayrıca neden kalp rahatsızlığını geriletmeyi başaran tek diyetin
bitki bazlı olduğunu açıklıyor.
Bulgularımıza göre ilk ayda
kan akışında ve pompalanan kan miktarında iyileşme var.
Birinci yılda ağır tıkanmış olan damarlar bile epey açılmış oluyor
ve beş senede daha da iyi oluyor.
Ama sadece doktorunun dediklerini yapan grupta,
yani kırmızı eti azaltıp balıkla tavuk yiyip egzersiz yapanlarda
birinci yılda damarlar daha tıkanık
ve beşinci yılda daha kötü bir halde.
Bunlar ne kadar ümit verici olsa da
babamın sadece iyileşmesi değil,
bir an önce iyileşmesi lazımdı.
Kalbindeki stentler sadece geçici bir çözüm.
Her an kalp krizi geçirebilirdi.
Brooklyn'deki bir itfaiye istasyonunda umut buldum.
Eski itfaiyeci ve profesyonel triatloncu olan Dr. Esselstyn'in oğlu Rip
New York'un kahramanlarını
yeni bir programa başlatıyordu.
Görev başında ölüm en çok neden gerçekleşiyor?
Kalp krizi.
Görev başında ölen itfaiyecilerin %67'si kalp krizinden ölüyor.
işte bu gördüğünüz sağlıklı bir damar.
Kan bu büyük açıklıktan akıyor.
Senelerce et ve süt ürünü tüketirseniz de olan bu.
Tamam mı?
Bu şekilde besleniyorsanız
yedi günlük kurtarma programını denemenizi istiyorum.
Bitki bazlı yiyecekler getirdik.
Sadece yedi günde içinizdeki biyokimyanın
neler yapacağını görmenizi istiyorum.
Kolesterolüm yüksek, biliyorum.
LDL'im hep yüksek.
On sene önce ter dökmeden yaptığım iş
-şimdi yoruyor. -Tüm hafta vücut da çalışsam,
spor da yapsam kolesterolüm yüksek
ve de son beş, altı senedir her sene on, 15 artıyor.
-Haftada birkaç salata yemekle olmayacak. -İki çocuğum var.
Umarım daha iyi olurum, enerjim yerine gelir.
Ömrümü uzatırım.
Babam da bir an önce diyetinde aynı değişikleri yapabilir mi, bakalım.
Ne demek istiyorsun?
-Alışverişe çıkalım. -Domates,
salatalık...
Humus, yaban mersini, ahududu var.
Babam biraz inatçıdır.
Soya yoğurdu ve sanırım bu kadar.
Pek de ümitli değildim.
Çay içelim, bitsin.
Melton Mowbraydiye bir yerde doğdum.
İngiltere'de "Yemeğin Kırsal Başkenti" olarak bilinir.
Stilton peynirinin ve dünyaca ünlü Melton Mowbray domuz turtasının evi.
Burada değişim çok yavaştır.
Tik 20, tik 22, tik 25...
Babam da çoğumuz gibi büyüdüğü yerin ürünüdür.
Babam gibi sabit fikirli birinin
böyle bir değişim yaptığını hayal edemiyorum.
Üstteki bir 20 daha eder.
50 verin bitsin.
Ta ki eve dönüp salona gidene kadar.
İttin mi? Şunu yap.
Senelerce Lucious Smith ile çalıştım.
NFL'de köşe savunmacısıydı, jujitsu'da kara kuşak
ve benim güç ve kondisyon koçum.
İşte böyle. Kolları kullanın.
Lou'ya araştırmamdan ve babama olanlarda bahsettim
ve de hiç söylemediği bir şey söyledi.
"Neredeyse on senedir bitki bazlı yiyorum."
Lou 60 yaşında. Babamla arasında fazla fark yok.
Çoğu yaşıtım torunlarına ayak uyduramıyor.
Benim torunlarım bana ayak uyduramıyor.
Hayvan bazlı diyetten bitki bazlı diyete geçtiğimde
tansiyonum 110/70'e düştü.
Nabzım 50'nin altını gördü. 48, 47 falan.
Daha odaklı, daha rahatım
ve bitki bazlı diyet sayesinde daha çok enerjimin olduğunu gördüm.
Hadi! Dostum, hadi!
Buraya 20 yaşlarında kişiler geliyor,
çalışıyoruz,
ve çalışma beni onlardan daha az etkiliyor.
Buraya gelip 800, bak kaç dedim,
800 girya kaldırışını tek çalışmada yapabiliyoruz.
Yapamıyorlar!
Şaka değil.
Dayanamıyorlar, cidden.
Dayanamıyorlar.
Babamın yaşında olup büyük bir değişim yapmış başka biri daha vardı.
Çok et yerdim.
110 kg olduğum için
günde on, 15 yumurta
ve 250 gram proteinimi yerdim.
Eşsiz Arnold Schwarzenegger!
Ama yaşlandıkça ve konu hakkında okudukça
proteinini etten veya hayvansal ürünlerden
almak zorunda olmadığını kabul ettim.
Bu yüzden vejetaryen bir diyete geçtik.
Artık düzgün hazırlanınca ve doğru baharatlarla birdenbire
etten daha çok sevmeye başladım.
Kolesterolüm de düştü.
109 civarlarına. Hayatımdaki en düşük ölçümümdü.
Hem de 69 yaşında.
Yediklerimizin sağlığımıza her açıdan çok büyük etkisi var.
Hayvan proteini yüksek bir diyette olanların
%75 daha fazla herhangi bir sebepten ölme riski,
ve %400 ya da 500 daha fazla
prostat, meme, bağırsak kanseri gibi kanserlerden
ve tip iki diyabetten ölme riski var.
Hayvansal kaynaklardan gelen amino asitler
hücrelerimizi hızlandırır ve daha hızlı çoğaltır.
Mesela süt ürünlerinden alınan proteinlerin
prostat kanseri riskini arttırdığını gösteren
kanıtlarımız gitgide artıyor.
Bu kanser sebebi zinciri gayet açık ortada.
Diğer hayvansal ürünlerin de kanserle bağlantısını bulduk.
Ulusal Kanser Enstitüsü'nün finanse ettiği araştırmaya göre
haftalık diyetlerine bir veya daha fazla öğün
tavuk ve balık gibi beyaz et ekleyen vejetaryenlerin
bağırsak kanseri riski üç katından fazla oluyor.
Yani, sadece sporcuların performanslarını arttırmak için uyguladığı bir diyet yok,
kalp hastalıklarını geriletmek için, diyabeti geriletmek için,
prostat kanserini geriletmek için de var.
Hepsinde durum aynı.
Bu besin bilimi ne kadar çığır açsa da
kafamı da bir o kadar karıştırdı.
Atalarımızın besini etse bizi nasıl bu kadar kötü etkileyebilir?
İlk insanların diyetini düşündüğümüzde
aklımıza ilk olarak et gelir
ama bitkiler aslında arkeolojik kayıtların
gösterdiğinden çok daha büyük önem taşıyor.
Nerede olursan ol bulabileceğin yiyecek
bitkisel yiyeceklerdi.
İlk insanların ne yediği konusundaki popüler algı 1930-1940'lara uzanıyor.
İlk insanlarla ilgili büyük keşifler yapılıp
hayvan kemikleri ve bu hayvanları kesip
avlamak için kullanılmış gibi görünen aletler bulunduğunda.
Yani, başlarda etin
ilk insan atalarının diyetlerinde
aslından daha büyük bir rolü olduğunu sandık.
Arkeolojik kayıtlardaki bitki yerine taş ve kemik bulunması
tek taraflı bir bakış açısına yol açtı.
Zamanı düşünecek olursak
kemik ve taş kolay saklanır
ama bitkiler çabuk yok olur.
Ama son on yılda heyecan verici bir şey keşfettik.
Bitkilerin mikroskopik fosillerinin aslında yok olmadığını gördük
ve bu yüzden Yontma Taş Devri'ne ait bu alanlara dönüp
bolca bitki buluyoruz.
Gladyatörlerin kemiklerinde kullanılana benzer gelişmiş teknolojiler
bilim insanlarının bu araçlara, kemiklere ve atalarımızın dişlerine
yakından bakabilmesini sağladı.
Böylece ilk insanların çoğunlukla bitki yediğini keşfettiler.
Bunun sebebi de gayet basit.
İnsanların anatomik ya da fizyolojik olarak
et tüketmesi için özel bir geni bulunmamaktadır.
Tam aksine, bitki tüketimine adapte olmuşuz.
Etoburlara göre daha uzun bir sindirim kanalımız var.
Böylece insanlar sindirmesi daha uzun süren
bitki ve lifleri sindirebiliyor.
Kendi C vitaminimizi de üretemiyoruz.
C vitamini de bitkilerde olur.
Yani, kendi kendimize üretemiyor olmamız
bitkilere ne kadar bağlı olduğumuzu gösterir.
Bu yüzden trikromatik görüşümüz var.
Etoburların tam aksine,
onların dikromatik görüşü vardır.
Daha çok renk görebiliyoruz, bu da önemini
taze, olmuş meyve bulmak gerektiğinde gösteriyor.
Glikoz için yanıp tutuşan bir beynimiz var.
Çok mızmız bir organ.
Enerji olarak bir tek bunu kullanıyor.
Et de iyi bir glikoz kaynağı değildir.
Bu kadar büyük bir beyin için daha farklı bir şey yemek gerek
ve glikoz almanın da en verimli yolu
karbonhidrat yemektir.
Peki ya dişlerimiz?
Et yemek için yaratıldığımızın kanıtı değiller mi?
Primatlardaki köpek dişinin et için olduğunu sanıyor olabilirsiniz ama hayır.
Erkek goriller diğer erkek gorilleri korkutmak istediğinde
köpek dişlerinin boyutunu gösterirler.
Etoburlarınsa özel dişleri vardır,
makas bıçağı gibidir.
Eti koparıp yutarlar.
Bunu insanların sert bitki dokularını ezip öğütmesi için olan
kare ve düz dişleriyle karşılaştıralım.
İşte kendi ağzınızda et içeren bir diyetimizin
olmadığının kanıtı bulunuyor.
Sizi alıp eski çağlara koysalar
en büyük yardımcınız
sivri bir mızrak olmaz.
En büyük yardımcınız hangi bitkileri yiyeceğiniz bilgisi olur.
Birden her şey oturdu.
Hayvan bazlı bir diyetin bize iyi gelmemesinin sebebi
vücudumuzun buna müsait olmaması.
Yakıtın türü yanlış.
Hâlâ kafama oturmayan bir B12 kaldı.
Herkesin sadece hayvansal yiyeceklerden alabileceğimi söylediği bir vitamin.
B12'yi de hayvanlar üretmiyormuş.
Hayvanların tükettiği toprak ve suların içindeki bir bakteriymiş.
Proteinde olduğu gibi hayvanlar yine aracı.
Endüstriyel çiftçilikten önce
hayvanlar ve insanlar B12'yi bitkilerin üzerinde kalan toprak kalıntılarından
veya nehirlerden su içerek alırmış.
Ama artık pestisit, antibiyotik ve klor
bu vitamini üreten bakteriyi öldürdüğü için
çiftlik hayvanlarına bile B12 takviyesi yapılmak zorunda.
Teste girenlerin %39'unun,
et yiyenler de dahil, B12 değeri düşük.
Sonuç olarak insanların yeterli B12 almasının en iyi yöntemi,
hayvansal ürün yese de yemese de,
takviye almak.
Scott'a 3540 km'lik yolculuğunun birinci ayında yetiştiğimde
rekor hızının gerisine düşmüştü.
Daha başladıktan bir hafta geçmeden kuadrisepsim yırtıldı.
"Bunu nasıl atlatacağım?" diye düşünmem gerekti.
Apalaş Patikası hız rekoru için dinlenmeye vakit yok.
Hadi bakalım!
Vücudumu zorlarken iyileşmem gerekiyordu.
Her gün, her gün uyanıp aynı şeyi yapmam gerekiyordu.
Saat 04.30'da uyanıp
80 km yol kat etmek için çalışmama ve beslenmeme
güvenmek zorundaydım.
Rekoru kırmasına 12 gün kalmışken
Scott'ın hâlâ 885 km'si var.
Vermont'tan geçerken hiç görülmediği kadar yağmur vardı.
Buna hazırlıklı olmam imkânsızdı.
Sakatlığım yüzünden kaybettiğim zamanı telafi etmeye çalışıyordum.
Rekor zamanına yetişmek için
her gece sadece iki, üç saat
uyku uyuyabiliyordum.
En ücra yerlerden geçtiğim zamanlar
26 saat durmuyordum.
Ama Apalaş Patikası karşınıza dağ çıkarıp duruyor, nefes aldırmıyor.
New Hampshire'e gelene kadar
White Mountains beni mahvetti.
İki haftadan az kalmışken
Patrik en yüksek ağırlığı taşıma rekoru için
çalışmalarına devam ediyordu.
Ağırlık kaldırmaya 14 yaşında başladım.
Çocukken cılız, küçük bir çocuktum.
Bir durum olursa yardıma koşacak
bir kahraman gibi bir şey olmak istedim.
Bunlar annemle babam.
Dört yaşımdayken
babam, annem ve altı aylık olan
kız kardeşim bir araba kazası geçirdi.
Ve de...
...kazadan sadece annem sağ çıktı.
Küçükken biri sıkışacak olursa
yardım edecek kadar güçlü olduğumu
hayal edip dururdum.
O gün bunu görenler için
Patrik sadece bir arabayı fırlatmadı.
Hayatları boyunca duydukları masalı da fırlatıp attı.
Biftek. Erkek adam bunu yer.
Erkeklerin ihtiyacı olan şey.
Erkek gibi ye, adamım!
Bunu benden iyi anlayacak yoktur,
o dönemi kendim yaşadım.
Erkek adam biftek yer!
-Bastır et! -Bastır et!
Reklamlarda hamburgerler,
mangal başındaki George Foreman vardı.
Koca sandviçler falan, ne ararsan.
Erkek gibi ye, erkek gibi doy!
Et endüstrisi harika bir pazarlama yaptı.
Gerçek erkek yemeği.
Erkek adam et yer fikrini sattılar.
Elinde Quarter Pounder'la
erkekliğini göster.
Ama şunu anlamanız lazım, bu pazarlama için.
Gerçeklere dayalı değil.
Muayene odasına geçelim.
Erkek gibi adam denince aklıma
güçlü, dayanıklı
cinsel yeterlilik ve üreme gelir.
Aslında bilimsel çalışmalar bizlere
erkekler et yedikçe
erkekliklerini daha çabuk kaybettiğini gösteriyor.
Miami Dolphins'in kan testi
tek bir öğünün nasıl vücuttaki kan akışını etkilediğini gösterdi.
Dr. Spitz'den üç üniversiteli sporcuyla test yapmasını istedim.
ama bu sefer erkeklerin belirli bir bölgesiyle alakalı.
Evet...
...işte bir penis modeli.
Dr. Spitz, Amerikan Tıp Derneği'nin baş üroloji temsilcisi.
Konu penis olunca adam gerçekten kitabını yazdı.
Bu cihazı kendinize takacaksınız.
Halkalardan birini penisin dibine,
diğerini de penisin uç kısmına,
tam başının arkasına takacaksınız.
Ne kadar sıkması gerektiğini biliyor.
Ereksiyon başlangıcında sıktığı zaman
"Çevresi genişledi. Bir şeyler oluyor." diye karar verebiliyor.
Öğrenmek istediğimiz şey yediğiniz yemeklerin
o akşamki ereksiyonunuza olan etkisi.
İki farklı tür yemek yiyeceksiniz.
Bu çalışmada ilk gece
çocuklara etli burrito verdik.
Biftekli, tavuklu, domuzlu.
Ama çimle beslenmiş, organik, yüksek kalite etler.
İkinci gece
yine benzer bir burrito verdik
ama hayvan proteinini
-bitkisel bazlıyla değiştirdik. -Güzelmiş.
Yalan olmasın kötü olur sanmıştım.
Burrito değil, salata falan yeriz sanıyordum.
Bu çalışma erkekler uyuduklarında
doğal bir şekilde olan
bir fonksiyondan yararlanıyor.
Erkeklerde ereksiyon olur
ve uyku esnasında gece boyu bu devam eder.
Ereksiyon olduğunda cihaz bunu fark ediyor
ve de ereksiyonun sertliğini, süresini ve kaç kez olduğunu
gösteren bir veri oluşturuyor.
Akşam yemeklerinin ereksiyonlarına
bir etkisi olup olmadığını göreceğiz.
İşte sonuçlara bakıyoruz.
Mason, seninle başlıyoruz.
-Tamam. -Çıkaralım bakalım.
-Tamamdır. -Tamam mı?
Çevresi ne kadar büyümüşse ereksiyon o kadar serttir.
ve gördüğün üzere
ilk daire, yani et yediğin zamanki,
vegan yediğin zamanki kadar
büyük bir daire değil,
yani, ereksiyonun o kadar sert değil.
Şimdi ikinci sayfaya bakalım.
-İkinci kağıtta... -Aman Tanrım!
...gece boyu kaç kez ereksiyonun olduğunu
ve ne kadar sürdüğünü görebilirsin.
Şu kısa olan grafik,
penisinin boyunu
-göstermiyor. -Bittim. Dayanamıyorum.
Penisinin boyu değil.
Gece boyu kaç dakika
-ereksiyonunun olduğu. -Vay canına.
Blake, sıra senin sonuçlarda.
-Olamaz. -Pekâlâ.
Sakın gülme. Hazırım.
-Yine göründüğü gibi... -Evet.
...Mason'da olduğu gibi bitki bazlı diyette
et bazlıya göre daha erekteydin.
Ne sıklıkla ereksiyonun olmuş peki?
Vay canına!
Neredeyse %500 fark var.
Hadi be. İnanamıyorum.
Blake, hazır mısın?
-Alayım dosyayı. -Al bakalım.
Ereksiyonunun sertliğinde
%13'lük bir değişim olmuş.
Peki, şimdi de
kaç kez, ne kadar süreyle erekte olduğuna bakalım.
Hadi be!
-Göster hadi. -Evet.
Saklama.
Oğlum, bir saat.
Et yemeği ve bitki yemeğine
benzer tepkiler
-vermişsiniz. -İnanamıyorum.
Harbiden, çocukken bir restoranda
koca bir biftek yiyen birini görünce
"Böyle olmalıyım." derdim.
Menüden salata söyleyen görünce de...
-Yumuşaktır, değil mi? -Aynen. "Ne yapıyorsun?"
-diye düşünürdüm. -Yumuşaktır.
Ama gecenin sonunda
koca bifteği yiyen yumuşak
diğeri sertmiş.
Peki, Sevgililer Günü'nde biriyle buluştuğunuzda
nerede yemeğe çıkaracaksınız?
-Veggie Grill'de. -Tamamdır,
-Veggie Grill'de. -Aynen, ben de.
Bu bilimsel olarak geçerli bir çalışma değil
ama sonuçlar heyecan verici.
Bence bu pek çok kişinin gözünü açacak.
Penisi olanların da,
penisi olan kişileri sevenlerin de gözünü açacaktır.
Ereksiyon konusu ne kadar ilginç olsa da
beni hormonları düşünmeye de itti.
Özellikle testosteronu.
Hayatımda tek lokma et yemedim
ve testosteronla ilgili bir sıkıntı yaşamadım.
Kan testi yaptırdığımda tüm seviyelerim olması gerektiği gibi.
Görüldüğü üzere de, kas yapmakta da sıkıntım yok.
Çalışmalar hayvansal ürünler yiyen erkeklerle
yemeyenler arasında testosteron seviyelerinde
bir fark olmadığını hep gösterdi.
Buna inanmam zor oldu.
Bitki bazlı diyetlerde genelde soya olur çünkü.
Hep soyanın östrojen dolu olduğunu duymuştum.
Sık sık yemeklerimi paylaşırım
ve içinde soya olacak olursa
gelen 100 yorumun 20, 30 tanesi
"Soyanın östrojen seviyesini yükselttiğini duydum." olur.
Öyle değil aslında.
Soyada fitoöstrojen var.
Östrojene benzeyen
ama tersi etki yapan bileşenler.
Vücudumuzdaki östrojen reseptörlerini tıkayıp
esas östrojen kaynaklarının tutunmasını engelliyor.
Gerçek östrojen içeren gıdalar
tavuk, yumurta, süt gibi hayvan ürünleri.
Hormon seviyelerimizin üstünde büyük etkileri var.
Sadece inek sütü içmek
bir erkeğin bir saatte östrojen seviyesini %26 yükseltip
testosteron seviyesini %18 düşürebiliyor.
Diyete büyük ölçüde bağlı olan bir başka hormon kortizol.
Kas kütlesini azaltıp yağı arttıran bir stres hormonu.
Araştırmalar hayvansal ürünler yerine
yüksek karbonhidratlı bitki yemekleri yiyenlerin
kortizol seviyelerinde ortalama %27'lik bir düşüş olduğunu gösteriyor.
Hep söyleyip dururlar.
"Vegan olarak yağsız, kaslı olamazsın.
Çok karbonhidrat tüketiyorsun."
Ama işte hayatımdaki en iyi formumdayım.
Çok basit.
Un ve şeker gibi
işlenmiş karbonhidratların kilo aldırdığını biliyordum
ama şunu fark etmemişim
yulaf, muz ve tatlı patates gibi
işlenmemiş karbonhidratlar
vücut yağını azaltıyor.
Sekiz haftalık bir ağırlık çalışma programı
normal miktarda karbonhidrat tüketenlerin
1.3 kg kas kütlesi kazandığını
az karbonhidrat tüketenlerin kas kaybettiğini gösteriyor.
Tipik bir vücut geliştirme diyetinde fazla karbonhidrat olmaz.
İki haftadır karbonhidrat almayanlar
etrafta zombi gibi dolaşırken
ben sahne arkasında istediğim kadar karbonhidrat yiyorum.
"Nasıl bunu yiyip böyle kaslı oluyorsun?" diye sorup duruyorlar.
Nashville'e dönelim.
Derrick beni büyük bir değişim yaşamasını sağlayan
profesyonel şef olan eşi Charity'le tanıştırdı.
-Merhaba. -Memnun oldum.
Bitki bazlı pişirmeye başladığımda
ne yapıyorsam çok yapıp
Derrick öğle yemeğinde yesin diye tesise gönderirdim.
Salatadan başka seçeneği olmadığını biliyordum.
Derrick'i gördünüz. Salatayla karnının doyması
imkânsız gibi bir şey!
Evet, yemeyi severim.
Başlarda tadı umurumda değil falan diyerek
kendimi gaza getirmem gerekiyordu.
Çok da bir şeyden vazgeçmemişim.
Hâlâ makarnalar, tavuk kanatları yapıyordu.
Ama bitki bazlı.
Olay yemek sevginizi alıp
daha iyi malzemelere yöneltmek.
Kafeteryaya götürdüğümde takım arkadaşlarım geldi.
Dalga geçip espri yapıyorlardı.
Aslında bunu yapma sebebim daha iyi bir oyuncu olmak
ve de bu takıma yardım edecek.
Oyuncular, "Bu güzel kokuyor." deyip bakmaya başladı.
"Derrick'e gönderdiklerini bana da gönder." diyorlardı.
Ben de "Olur." dedim.
Başta beş kişiydi
şimdi sezon ortası 13 oldu.
Bunu işe çevirmeyi düşünmüyordum.
Ama son 15 senede finallere çıkamadık.
Bu yüzden takıma yardım etmek için
-elimden ne geliyorsa yapacağım. -İşte. Nasılsın?
Nasılsın? Açsındır umarım.
Kurt gibi.
Pazarları güzel oluyor.
Maç sonrası çocuklarla yemeği dört gözle bekleriz.
-Nasılsın? -İyiyim, sen?
-Miden boş mu geldin? -Evet.
Mutfakta güzel zaman geçiririz.
Bitki bazlı hamburgerler.
Biftek gibi pişer, kokarlar, tatları da aynıdır.
Ayrıca trüflü makarna,
buffalo kanatları,
lahanalı Sezar salata,
Tütsülenmiş soslu çıtır Brüksel lahanası
ve son olarak fıstık ezmeli cheesecake yaptım.
-Güzel... -Evet.
-Sağ ol hayatım. -Teşekkürler.
Hepiniz Charity'nin yemeklerinden yediniz mi?
Öncesinde ne düşünüyordunuz?
Aslında birkaç hafta size iyi laf geçirdim.
Güçlü ve çevik olmak için ete ihtiyacın olduğunu düşündün mü?
Evet, öyle düşündüm.
Ona da söyledim, tüm çocukluğun yalanmış.
Çok özlerim diyordum.
Aklıma bile gelmiyor aslında.
Daha enerjik
ve güçlü hissediyorum. Çok güzel.
Peki ya tadı?
Tadı çok güzel.
Yemekler hep çok güzel görünüyordu ve soyunma odasında
oturup yediklerini izliyordum.
Sonra da denedim
ve farkı hissettim.
Performansım da çok tutarlıydı.
Evet, ilk golünü bitkiye geçince attın değil mi?
Evet.
Diyetimin altıncı ayında
gücüm, dayanıklılığım ve iyileşmem
çok daha iyiydi.
Babamın sağlığı düzeliyordu.
Eşimle çocuklarım da yapıyordu.
Ama çok da kızdım.
Niye herkes bunu bilmiyor?
Sonra dedem geldi aklıma.
40 yılı aşkın süre sigara içip 63 yaşında
kalp yetmezliğinden vefat etti.
İkinci Dünya Savaşı'nda paraşütçüydü.
Onun gibi gençlere sigaranın iyi olduğu
fikri aşılanırken
sigara içmeye başlamış.
Milyonların idolü, Babe Ruth...
Bu fikri aşılamak için tütün endüstrisi ünlü sporcuları,
form ve sağlığın yüzlerini kullandı.
Maç sonrası Dodgers'lı Carl Furillo
bir sigara yakıyor. Camel, tabii ki de.
Babe Ruth 50'lerinin başlarında boğaz kanserinden öldüğü zamanlar
bilimsel kanıtlar birikiyordu.
Yeni bir pazarlama planına ihtiyaç doğdu.
Bu ülke çapında yapılan ankete göre
doktorlar diğer sigaralara oranla daha çok Camel içiyor.
Senelerce tütün endüstrisi sigaralar kanser yapmaz dedi.
Sonra kendi para yemiş araştırmacıları çıktı
ve açıklamalarıyla insanların aklını karıştırdı.
Mücadelelerine rağmen...
...sigara reklamları spor yayınlarından kaldırıldı.
Yeni bir endüstrinin
ortaya çıkıp aynı oyunu yeni bir sporcu nesliyle...
-Poşette ne var? -Big Mac.
Kazanan alır.
...yapma vakti gelmişti.
Ben de dahil.
Ama hayvansal ürünlere karşı kanıtların birikmesi de fazla sürmedi.
Aynı oyunu şimdi yemek endüstrisi yapıyor.
Ulusal Çobanlar Biftek Derneği'nden.
Sözde uzmanlarını tutacaklar...
Öncelikle tescilli bir diyetisyen, besin bilimci ve anneyim.
...insanların kafalarını karıştıracaklar...
Yani, işlenmiş et sizce kanserojen değil mi?
Aralarında büyük bir ilişki yok derim.
...ve söylediklerimiz konusunda
kuşku uyandıracaklar.
Kırmızı ve işlenmiş etle
herhangi bir kanser arasında bir sebep ilişkisi yok.
Ama et tüketiminin azaltılmasını önerir misiniz?
-Hayır, hiç de bile. -Seyircilerimiz bunu nasıl anlayacak?
Hayvansal ürünleri, yaygın olan pek çok ölümcül hastalığa bağlayan
pek çok bilimsel kanıtla
et, süt ve yumurta endüstrilerinin
bunun üstünü kapama girişiminde olduğunu keşfettim.
Bu kanıtları inkâr eden çalışmalara para yatırıp
kendi isimlerini dipnotlara gömüyorlar.
Bu çalışmaları gerçekleştirmesi için tutulan şirketlerden biri Exponent AŞ.
Tütün endüstrisinin pasif sigara içiciliğinin kanserle
bağlantısını yalanlamak için kullandığı bir şirket.
50 yılı aşkın süredir Exponent asbest, arsenik
ve cıvadan tutun hayvansal ürünlere kadar
her şeyin sağlık riskini yalanladı.
Bu formül yemek sektöründekilerin işine geliyor.
Kötü yemeklerin sebep olduğu hastalıkları tedavi eden
ilaç sektörünün işine geliyor.
Medyanın da gayet işine geliyor.
Her gün diyetle alakalı yeni bir hikâye yayınlıyorlar.
Yine başlıyoruz.
Yeni talimatlar hiç net değil ve kafa karıştırıcı ve kasten böyle.
-Yumurtalar geçti. -Yumurtalara sevindim.
Aynen, ben de sevindim.
-Bacon yemekte sorun yok. -Kesinlikle!
-Tamam. Tere yağı? -Tere yağı da olur.
Medyadaki kafa karışıklığı yaratan şeylere rağmen
sağlıklı diyet denince
tüm dünyanın aklına aynı temeller geliyor
ve bu diyette her seferinde,
yağı ve karbonhidratı yüksek de olsa düşük de olsa,
her toplulukta, her araştırmada,
bitki ağırlıklı bir diyet oluyor.
Her seferinde.
Hayvansal ürünler sektörünün bütün karanlık sırlarını öğrendim sanıyorken
Zimbabwe'deki bir milis grubunu bir görev için eğitmeye davet edildim.
Evet, dikkatli olun. Kayalara basın.
Evet.
Bu tür artık kritik tehlikede görünüyor.
Dünyada sadece yaklaşık 5000 tane kaldı.
Boynuzlarının değerinden dolayı avlanarak soyları tüketilmek üzere.
Yarım kilosu 40 bin dolar civarı.
Damien Mander, Irak'ta 12 sefer tamamlamış
bir Özel Harekat keskin nişancısı.
Uluslararası İzinsiz Avlanmayla Mücadele Federasyonu'nun da kurucusu.
Avcılarda balta, bıçak oluyor.
-Silahı almaya çalışacağız. -Evet.
Bıçağı saplamaya çalışacak.
Böyle.
Biz SEAL Altıncı Koruma Takımı'yız.
Müdahaleyi yapıp sıkıntıyı çözen adamlarız.
-Tamam mı? -Evet. Ben AK-47'mi kullanırım,
sen böyle devam et.
Her erkek çocuğunun hayalini yaşadım, helikopterden atladım,
bir şeyleri patlattım. Çoğu çocuğun anca
PlayStation'da yapacağı şeyler.
Afrika'ya altı aylık bir macera arayışıyla geldim.
Yüzü kesilmiş, dişi alınmış
bir fil gördüm.
Fil orada ölmüş duruyordu.
Sırf adamın biri masasına fil dişi koymak istedi diye.
Bu baskına ne deniyor?
-Paralel. -Paralel baskın.
Bu koruculara yardım edecek param da yeteneğim de vardı.
...işi bitirmek için en az eforu sarf edin.
Ben de hayatımın bu adamlara hayvanları korumalarına
yardım etmeye adamaya karar verdim.
Bu seçimi yaptıktan sonra farkına vardım,
her gün devriyeye çıkıyorum,
bir hayvanı koruyorum
sonra akşam evime dönüp başka bir hayvanı ocağa koyuyorum.
Saçmaladığımı...
Saçmaladığımı biliyordum.
İşime gelen esnek bir ahlak yarattım
çünkü et yemiyorsan
pısırıp kalan bir vegan oluyorsun.
Aklımda dünyada yeterince inek var,
nesilleri tükenmeyecek diye kendimi ikna ettim.
Ama daha fazla düşündükçe
bildiğim şeyi daha da kabullendim.
Hayvanları korumanın en kolay yolu onları ağzına sokmamak.
Protein almak için ete ihtiyacımız olduğu fantezisi
saçmalıktan ibaret.
Gorillere bir bakın.
İki saniyede ağzınıza sıçar.
Peki goril ne yer?
Korumaya çalıştığımız şu koca gri şeylerle aynı şeyleri yapıyorum ben de.
Bitki yiyorum sadece.
Desteklediğimiz korucular 20 kilometre karelik bir ormanı gezip
tehlikedeki türleri koruyor.
Ama esas karşımızdaki tehlike et endüstrisi
ve durmadan elimizdeki bu son kalan
doğal yaşam alanlarını
elimizden almaları.
Santimetre santimetre, metre metre, kilometre kilometre.
Dünyadaki çiftlik alanlarının yaklaşık dörtte üçü
hayvancılık için kullanılmaktadır
ve biyoçeşitliliği büyük ölçüde baltalamaktadır.
Peki, habitatların yok olmasındaki en büyük kaynak nedir?
Hayvancılık sektörü.
Et, süt, yumurta ve balık çiftlikleri
dünyanın çiftlik alanlarının %83'ünü kapsıyor
ama dünyanın kalorisinin %18'ini karşılıyor.
Hayvancılığın bu kadar çok yer kullanmasının sebebi
hayvanların aracı olması.
Ürettiklerinin ortalama altı katı protein tüketiyorlar.
Her sene 70 milyardan fazla hayvan tüketildiği için
hayvan yemi yetiştirmek çok büyük bir alan istiyor
ve orman kaybının ana sebeplerinden biri oluyor.
Çok büyük miktarda da su gerektiriyor.
Etin temiz suyun aşırı kullanımında
büyük bir payı vardır.
Dünyadaki nehirlerin %25'i
hayvan yemi yapmak için su aldığımızdan artık okyanusa akmıyor.
Sığırların yediği tahıla da
su veriliyor.
Sığır bifteğe dönüyor.
Bir hamburgerin içinde 2400 litre su yatıyor.
Bu çok fazla su.
İnsanlığın temiz su kullanımının çeyreğinden fazlası
hayvansal ürün üretimine gidiyor.
Sorun sadece su tüketimi de değil,
su kirliliği de.
Mesela Birleşik Devletlerde
çiftlik hayvanları, tüm insan nüfusuna kıyasla
50 kat daha çok atık üretiyor
ve ülkedeki nehirleri, gölleri ve yeraltı sularını kirletiyor.
Haycancılık sektörü insanların sebep olduğu
gaz salınımının %15'ini kapsıyor.
Yani, kıyaslayacak olursak,
bu oran dünyadaki bütün ulaşım araçlarının
gaz salınımıyla aynı oran, yani tüm uçaklar,
trenler, arabalar, kamyonlar, gemiler, hepsinin toplamı.
Çiftçilik insanlığın geleceğini tehdit eden
en büyük şey olmakla kalmayıp
aynı zamanda çözümünde en büyük ve önemli noktasıdır.
Dünya ortalamasından üç kat daha fazla et tüketen ABD'de
hayvan bazlı bir diyetten uzaklaşmak
çiftlik gaz salınımını %73 azaltır
ve yılda kişi başına düzen su miktarını bir milyon litre arttırır.
Küresel bir değişimde, dünyada Afrika'nın boyutu kadar bir yer açılır,
dünyadaki tehlike altındaki ekosistemleri
ve türlerin riskini azaltır.
Hem insan sağlığı hem çevresel sebeplerden mesaj gayet açık ortada.
Ne kadar çok bitki yer, ne kadar az et ve süt ürünü tüketirseniz o kadar iyi.
Yeme alışkanlıklarımızı değiştirmezsek nelerin tehlikede olduğunu öğrenince
Brooklyn'e umut aramaya gittim.
-Kilon ne durumda? -İyi.
Güzel.
-130/80 -Evet, bak.
Yedi gün boyunca uydun mu?
-Evet, tamamen. -Öyle mi?
-Evet. -Çok güzel.
Yemekten sonra şunu demedim,
"Bir koltuğa geçip uzanmam gerek."
-Enerjim yerine geldi. -Aynen.
Bisiklete binebilir, koşu bandını falan kullanabilirdim.
Ya da yangın söndürebilirdin.
Beş kilo vermişim.
-Beş kilo mu? -Evet.
Kolesterolün 262'ydi.
-Evet. -Değil mi? Yani, yüksekti,
-istediğimizden çok yüksek. -Evet.
Bugünse 176.
Vay canına! Neredeyse 100.
-Harika! -Evet.
-Teşekkürler. -Tansiyonunsa büyük tansiyonun
-Çok güzel. -16 düşmüş.
küçüğün de iki düşmüş, yani şimdi 130/82.
Eskiden 146/84'tü.
-Süper! Çak bakalım. -Evet!
Kolesterolün 276'ydı.
Bu çok yüksek biliyorsun, değil mi?
-Evet, kafayı yemişlerdi. -Kim?
-Hastanedekiler. -Bak şimdi.
Asıl şimdi kafayı yesinler, bugün 169 çıktı.
Oha! Süper be!
-169? -107 düşmüş.
Harika.
Sonuçlara bakalım.
Yedi gün sonunda kolesterol
ortalama 21 düşmüş.
Ortalama kilo kaybı üç kilo.
Yani, artık damarlarınız böyle görüneceğine
böyle görünmesi için doğru yoldasınız.
Hepimiz de biliyoruz ki itfaiyecilerin görev başında ölmesinin
ana sebebi kalp krizidir.
Bu yemeklerin yarattığı bir hastalıktır
ve sizin de istatistiklere kurban gitmenize gerek yok.
Doktorum bana statin vermek istedi
ama bu bana sanki hileymiş,
basite kaçmakmış gibi geldi.
Daha sağlıklı ve uzun vadeli bir alternatif olmalı dedim.
Karşıma da bu fırsat çıkınca
değerlendirdim.
Sağlıklı, işlenmemiş, bitki bazlı bir diyette
yerseniz bu genlerinizi değiştirir.
İyi genleri açar, kötü genleri kapatır.
Genlerinizde bir eğilim vardır ama kaderiniz değildir.
Anneniz, babanız, teyzeniz ve amcanız
diyabetten, kanserden, kalpten
ölmüşse bile sizin de öleceğiniz anlamına gelmiyor.
Buraya geçince kalkarım
ve suratına kafa atarım.
Diyetimin de yardımıyla
sakatlıklarım iyileşti
ve savunma öğretmeye döndüm...
Ya da buradan tutup, şöyle geçerim.
...ama artık önemli bir silahım daha var.
İç savunma.
Kan akışınızı iyileştirebilirsiniz. Kaslarınıza daha çok oksijen
ve besin gider. Bir de olay sadece...
Beslenmenin gerçeklerini öğrenince
çok daha fazla hayatı koruyacak
aletlerim var.
-Güzel. -Güzel mi?
Evet.
Beşliği olan var mı?
James! Seni görmek güzel.
-Nasılsın? -Çok iyiyim.
Okuduğum yazıda ilk krizin %85 oranında...
...öldürdüğü yazıyordu.
Bu çok yüksek bir oran.
Kendimi çok...
...şanslı hissediyorum.
Mutlu yıllar baba
Mutlu yıllar sana
Teşekkürler.
Vegan olduk.
Evimizde soya sütü var.
Marsha sebzelerimi yediğimden emin oluyor.
Çok ısrarcı oluyor.
-Kaç oldun? -71.
71.
-Ben bir yaşındayım! -Burada olduğuma seviniyorum.
N'aber, nasıl gidiyor?
Bruce Lee gerçeğe giden yolun sadece bulduklarını uygularsan
işe yarar olduğunu anlamış.
Örnek vermek en iyisi.
Çoğu kişi, "Öyle hemen vegan olamam." diyor.
Haklısınız. Bu bir süreç.
Vegan çikolatası alın.
İnsanların aklında şu fikir var, bir şey yapacaklarsa
ya hep ya hiç diyorlar ama durum bu değil.
İnsanlara gidip, "Et yemeyi bırakacaksın." derseniz,
"Siktir git lan.
Ne yiyeceğimi sana mı soracağım?" derler.
Ama açıklayıp "Haftada bir dene,
biraz et yemeyi bırak." deseniz olur.
50 yıl önce kimse çıkıp
"Belki proteinini sebzelerden almalısın." demiyordu.
Ama artık...
...farklı spor dallarından...
...büyük başarılara imza atmış...
...profesyonel sporcular
hayvansal ürünlerden uzak duruyor.
Lewis Hamilton Alman Grand Prix'ini kazandı!
Hepimiz iyi hissetmek istiyoruz.
Hepimiz iyi görünüp enerjik olmak istiyoruz.
En önemli şey vücudunda doğru yakıt olması.
32 yıllık hayatımda bu kadar iyi hissetmemiştim.
20'de, 15'e geri dönüyor,
Matthews ilerliyor
ve Titans'ın açılış golünü atıyor!
Hayatımda böyle bir geri dönüş görmedim!
İnanılmaz bir şey!
Son 15 yıldır en iyi sezonumuzdayız...
Orakpo ve Derrick Morgan durduruyor.
...ve takımdaki 14 kişi bitki bazlı diyette.
Jurrell Casey. Brian Orakpo!
Titans savunması maçın yıldızı oldu.
Aman Tanrım!
Derrick Morgan iki haneli sayılara ulaşıyor!
Kariyerinin en iyi sezonunu geçiriyor.
Titans finallere gidiyor.
Başardık!
Doğum günümdeki final galibiyetimiz kariyerimin tepe noktasıydı.
Herkes savunma hattından ve bu diyetten bahsetti.
Olay burrito'ydu. Kahvaltı burrito'su.
Olay onda bitti.
Finallere bu çıkardı.
Scott Katahdin Dağı'na ulaşana kadar
direnişinin haberi kitleleri sokağa döktü.
46 gün ve 3540 km'den sonra
Scott'ın rekoru kırmasına birkaç saat kalmıştı.
Bu bir insanın omzunda taşıyacağı en yüksek ağırlık olacak.
Patrik 555 kiloyla, yani 1224 pound'la,
denemesini gerçekleştirecek.
Bu resmi bir Guinness Dünya Rekoru'dur.
İnsan vücudunun potansiyelinin sonu yoktur.
Pes etmezseniz en derin, karanlık yerlerden bile çıkarsınız.
Başaracağım!
Başla!
Dünya rekoru denemesi!
Scott Jurek dünyanın en başarılı ultramaratoncularından.
Son yolculuğu Apalaş Patikası oldu.
Çoğuyürüyüşçü bu yolu beş ile yedi ay arasında bitirir.
Jurek ise 46 gün, sekiz saat, yedi dakikada bitirdi.
Bir önceki rekordan üç saat az sürede.
Evet!
Vegan gücü!
Evet!
Başardım!
Olay en güçlü ve en büyük olmak değil.
Asıl olay,
bu güçle ne yapacağın,
elindeki gücü ne için kullanacağın.
TARİFLER VE DİĞER KAYNAKLAR İÇİN AŞAĞIDAKİ SİTEYİ ZİYARET EDİN
Günüme kocaman bir smoothie ile başlarım.
İçine lahana, ıspanak gibi yeşillik ve nohut proteini atarım.
Pankekler favorimdir.
Her an kahvaltılık yiyebilirim.
Yenilmeyeceği zaman yok.
Tostumu fıstık ezmesiyle severim.
Öğlen vegan burgeri yerim.
Avokadoları çok severim.
Bağımlıyımdır.
Sebzeli büyük bir salata,
kiona pirinci, buna yem kabı diyorum.
Akşam yemeğinde de Japon ya da Meksika yemeği.
Hint yemeklerini severim, Tay körisini severim.
Pizzayı çok severim.
Eğer çok yiyeceksem, çok açsam lazanya.
Tavuk nugget seviyorsanız, vegan versiyonu da var.
Köfte seviyorsanız, vegan köfte de var.
Çokça pizza, makarna ve hamburger.
Bazen hepsi birden.
Alt yazı çevirmeni: Kerim Melih Evci
www.OpenSubtitles.org ile bugün bağlantı kurun ve ürününüzün ya da markanızın reklamını burada yapın.